Terug

Bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis is een stemmingsstoornis. Naast depressies zijn er vaak manieën: periodes met een overdreven vrolijke of uitgesproken prikkelbare stemming. Zowel in het diepste dal van de depressie als tijdens de hoogste piek van de manie kunnen psychoses voorkomen.

Symptomen Bipolaire stoornis

Een ander woord voor bipolaire stoornis is manisch-depressieve stoornis. Een bipolaire stoornis valt onder de psychotische stoornissen. Een psychose is een toestand waarbij iemand zijn grip op de realiteit kwijt is. Hij ziet of hoort soms dingen die er niet zijn (hallucinaties) en is overtuigd van bepaalde ideeën die niet kloppen (wanen). Soms maken mensen tijdens een psychose een verwarde indruk. Een psychose is meestal beangstigend. Het is een ernstig ziektebeeld dat gespecialiseerde zorg nodig heeft. Over het algemeen is een psychose goed te behandelen met medicijnen, goede voorlichting en soms psychotherapie.

Bij een bipolaire stoornis kunnen de volgende symptomen optreden:

  • Hallucinaties: waarnemingen zonder een externe prikkel. Iemand die een hallucinatie heeft, denkt iets te horen, zien, ruiken, proeven of voelen dat er niet is.
  • Wanen: ideeën of overtuigingen die niet kloppen. De persoon houdt sterk vast aan deze ideeën en is vaak niet gevoelig voor logische tegenwerpingen.
  • Desorganisatie: een onvermogen om orde aan te brengen. Dat kan zich voordoen op het terrein van denken, handelen of emoties.

Onderzoek en diagnose

Om te bepalen of sprake is van een bipolaire stoornis kunnen we de volgende soorten onderzoek uitvoeren:

Lichamelijk onderzoek

Bij alle patiënten die verwezen worden doen we een lichamelijk onderzoek. Vaak is er bij psychiatrische klachten ook sprake van lichamelijke klachten. We kijken onder andere naar de lichamelijke belastbaarheid en het functioneren van het lichaam.

Psychiatrisch onderzoek

Tijdens de gesprekken die de patiënt met de psychiater heeft, doet hij of zij psychiatrisch onderzoek. De psychiater kijkt wat mogelijke oorzaken zijn van de problemen en maakt een inschatting van de ernst ervan.

Psychologisch onderzoek

Psychologisch onderzoek gebeurt vooral bij de jongere patiënten. Dit onderzoek is verdeeld over twee dagen. De psycholoog meet het IQ en brengt de persoonlijkheid in kaart.

Gezinsdiagnostiek

Psychotische stoornissen maken een diepe indruk op familie en omgeving. Bij een verstoorde relatie helpen geven wij de familie met de problemen om te gaan.

Behandeling Bipolaire stoornis

Behandelplan

In een behandelplan leggen wij samen met de patiënt vast aan welke doelen we nastreven en welke middelen we daarbij inzetten. Onze poliklinische behandeling bestaat in ieder geval uit een aantal gesprekken. In deze gesprekken leggen we de ziekte uit (psycho-educatie).

Behandelingen

De soorten behandelingen die we toepassen bij depressie zijn:

  • ECT (electroconvulsietherapie)

ECT is een behandelmethode voor stemmingsstoornissen. We passen het vooral toe bij depressie.

  • behandeling met medicijnen

Afhankelijk van welke klachten op de voorgrond staan, kunt u behandeld worden met medicijnen zoals antidepressiva, een stemmingsstabilisator, antipsychotica, of een combinatie hiervan.

  • Psycho-educatie

Tijdens de behandeling is er uitgebreid aandacht voor psycho-educatie. Dit is een goede, gestructureerde uitleg over de aandoening en de behandeling daarvan. Er bestaat ook een module psycho-educatie bij depressie.

  • Psychotherapie (gesprekstherapie)

Op het Zorgprogramma Stemmen Horen leren wij onze patiënten door psychotherapeutische behandeling om te gaan met de stemmen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van cognitieve gedragstherapie.

  • Gezins- en relatiegesprekken

Tijdens de intake en in het vervolgtraject spreken we ook met uw naaste betrokkenen. Onze sociaal psychiatrisch verpleegkundige voert de vervolggesprekken.

  • Zorgprogramma Lijf & Leven

Het Zorgprogramma Lijf & Leven is gericht op patiënten die zowel een psychiatrische als een lichamelijke aandoeningen hebben.

  • Zorgprogramma Stress & Trauma

Het Zorgprogramma Stress & Trauma is gericht op patiënten met therapieresistente bipolaire depressie door onderliggende trauma.

Wachttijden afdeling Psychiatrie

Wetenschappelijk onderzoek

  • SAM-studie: Onderzoek naar nieuwe therapie voor depressie na jeugdtrauma bij bipolaire stoornis

Meer informatie

In Nederland zijn meerdere patiënt- en naastenverenigingen. Deze verenigingen geven voorlichting over de ziekte en ondersteunen bij maatschappelijke zaken:

  • Ypsilon: de vereniging van familieleden en naasten van mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychose
  • Plusminus, leven met bipolariteit
  • Anoiksis: een vereniging voor en door mensen met psychosegevoeligheid

Hebt u vragen?

Contact

U kunt met uw vragen terecht bij het Advies- en Aanmeldteam Psychiatrie.

T. 088 755 5888 E. aanmeldteampsychiatrie@umcutrecht.nl Het Advies- en aanmeldteam is op werkdagen bereikbaar van 8:00 - 17:00.