Terug

Mycobacterium tuberculosis

Mycobacterium tuberculosis

Verrichting

Algemene informatie uitklapper, klik om te openen

Mycobacterium tuberculosis is de veroorzaker van tuberculose (TBC). Dit is een chronische infectie van meestal de longen. De ziekte veroorzaakt koorts, hoesten, en gewichtsverlies. Door de infecties in de luchtwegen kunnen er granulomen ontstaan. Bij elkaar gegroepeerde granulomen veroorzaken tuberkels. Indien er vervolgens verkazing van de longen optreedt heeft de patiënt longtuberculose. Tuberculose kan op meerdere plekken in het lichaam voorkomen, zoals in de lymfeklieren. Met behulp van de Mantoux-test kan men bepalen of men antistoffen heeft gevormd tegen tuberculose. Wanneer de Mantoux positief is moet een longfoto genomen worden. Voor een goede diagnose moet een ochtend-sputummonster of een BAL ingeleverd worden ten behoeve van PCR en kweek. Als alternatief kunnen ook drie sputa en/of BAL met een tussenpoos van tenminste één uur en waarvan tenminste één ochtendsputum (ten behoeve van auramine en kweek).

De diagnostiek naar een actieve Mycobacterium tuberculosis-infectie berust op kweek van sputum, bloed, beenmerg of aangedane weefsels en op direct microscopisch onderzoek van ingezonden materiaal (Auraminekleuring). Gebruik van nucleïnezuurdetectiemethoden (PCR) kan de diagnostiek versnellen indien positief, maar kan de kweek niet vervangen. Mycobacterien groeien doorgaans langzaam en materiaal moet ingezet worden op speciale groeimedia. Daarom is het noodzakelijk expliciet vermelding te maken dat er een verdenking is op een mycobacteriële infectie.

De QuantiferonGold- bepaling (QFN-G) is een in vitro bepaling in volbloed naar de aanwezigheid van M.tuberculose specifieke T-cellen. De bepaling is gericht op het aantonen van een infectie met organismen van het Mycobacterium tuberculosis-complex, waaronder vallen: M. tuberculosis, M. africanum, M. bovis, M. canettii, M. caprae, M. microti en M. pinnipedii.
De bepaling wordt toegepast voor de screening op tuberculose, vergelijkbaar met de Mantoux, maar met een hogere specificiteit dan de Mantoux. De testuitslag van de QFN-G wordt niet beïnvloed door voorafgaande BCG-vaccinatie.
De bepaling differentieert niet tussen een latente tuberculose of een actieve tuberculose infectie. De sensitiviteit varieert sterk in de diverse studiepopulaties van 62 – 100%. Een negatieve uitslag sluit een latente of actieve TB infectie niet uit! De QFN-G-bepaling heeft een hoge specificiteit, maar deze is niet 100%: positieve reacties zijn aangetoond bij infecties met M. kansassii, M. marinum en M. leprae. Ook M. szulgai heeft de antigenen die in de QFN-G-test aanwezig zijn en een positieve reactie kunnen geven.
De bepaling is niet gevalideerd voor kinderen. In immuungecompromitteerde patiënten dient rekening gehouden te worden met een verlaagde sensitiviteit in relatie met de mate van immuunsuppressie.

Afleveradres materialen uitklapper, klik om te openen

UMC Utrecht, Medische Microbiologie
Loket 22, Huispostnummer G.04.427
Heidelberglaan 100
3584 CX Utrecht

BepalingKweek van mycobacteriën en kleuring van preparaat
TechniekKweek op Coletsos en in MGIT. Auramine en Ziehl-Nielsen kleuring
IndicatiePatiënt verdacht voor tuberculose
MateriaalAlle materialen (voor beenmerg en bloed BACTEC Myco/F-lytic -flesjes gebruiken, indien wattenstok dan wattenstok met stuart transportmedium gebruiken)
Benodigd volumeIndien mogelijk 5 ml
InzetdagMaandag, woensdag en vrijdag (op vrijdag voor 10.00 inleveren)
Uitslag bekendZie doorlooptijden bacteriologie
ResultaatMycobacterium tuberculosis positief/negatief met resistentiepatroon
OpmerkingenEén PCR en kweek op ochtendsputum of BAL;
Of als alternatief drie sputa (of BAL) voor auramine met een tussenpoos van een uur waarvan tenminste één ochtendsputum.
Informatie/ contactAdministratie 088 75 588 29 of dd arts-microbioloog bacteriologie 74339
BepalingM. tuberculose specifieke T-cel activiteit (Quantiferon)
TechniekInterferon gamma release assay: QuantiFERON ® - TB GOLD Plus (QFTPlus), Qiagen
IndicatieAantonen van een infectie met M. tuberculosis
MateriaalQuantiferon afname set
Benodigd volume 
InzetdagAfname ma t/m vr tot 15:00 uur Zaterdag tot 12:00u bij loket 22 inleveren De interferon bepaling wordt op dinsdagen en donderdagen ingezet
Uitslag bekendBinnen 2 werkdagen na het inzetten van de interferonbepaling
ResultaatPositief, niet interpreteerbaar, negatief
Opmerkingen

Zie voor afname afnameinstructies Quantiferon

Extra informatie t.b.v. externe aanvragers: Indien de buizen geïncubeerd aangeleverd worden: De bloedbuizen moeten na afname binnen 16 uur geïncubeerd worden. Zie voor instructie de bijsluiter van de Quantiferon afnameset.

Informatie/ contactAdministratie 088 75 588 29 of dd arts-microbioloog virologie 71762
BepalingGeneXpert MTB/RIF Ultra assay 
TechniekReal-time PCR
IndicatiePatiënt verdacht voor tuberculose
MateriaalAlle materialen
Benodigd volume800 ul
InzetdagElke werkdag (Op vrijdag voor 12.00 uur)
Uitslag bekendVoor 12.00 uur zelfde dag, anders volgende dag
ResultaatMycobacterium tuberculosis met rifampicine resistentie
OpmerkingenParaffinepreparaten en PCR atypische mycobacteriën worden uitbesteed
Informatie/ contactAdministratie 088 75 588 29 of dd arts-microbioloog bacteriologie 74339
BepalingTBC spot-ELISA 
TechniekT-cel stimulatie en meting interferonproductie
IndicatiePatiënt verdacht voor (latente) tuberculose
MateriaalVers volbloed (zie opmerkingen)
Benodigd volume5 ml
Inzetdag Zie opmerkingen.
Uitslag bekendZie tabel doorlooptijden externe onderzoeken virologie
ResultaatMycobacterium tuberculosis positief/negatief 
OpmerkingenDeze bepaling wordt uitbesteed. Voor deze bepaling is vers bloed nodig. Gezien de inzetdagen bij het uitvoerend laboratorium maandag en donderdag vóór 9.30u vers afgenomen bloed afgeven bij loket 22 (G04.427).
Informatie/ contactAdministratie 088 75 588 29 of dd arts-microbioloog virologie 71762

Bedankt voor uw reactie!

Heeft deze informatie u geholpen?

Graag horen we van u waarom niet, zodat we onze website kunnen verbeteren.

Werken bij het UMC Utrecht

Contact

Afspraken

Praktisch

umcutrecht.nl maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren.

Lees meer over het cookiebeleid

Akkoord Nee, liever niet