Terug

Fysiotherapeutische adviezen bij een operatie aan de onderrug

Fysiotherapeutische adviezen bij een operatie aan de onderrug

Patiëntenvoorlichting

U gaat opgenomen worden voor een operatieve behandeling aan uw onderrug. We spreken ook wel van een operatie aan de lumbale wervelkolom.

Deze pagina bevat fysiotherapeutische adviezen voor de periode tijdens en na uw opname in ons ziekenhuis. Voor meer informatie over de opname en de operatie aan de wervelkolom verwijzen wij u graag naar “Zorg en herstel bij een operatie aan de wervelkolom”.

Het beloop tijdens de opname uitklapper, klik om te openen

De eerste 12 uur na de operatie

De eerste zes uur na het aflopen van de operatie is het belangrijk dat u plat op de rug ligt. Hierna mag u ook op uw zij liggen, tenzij de arts anders bepaalt.

Gebruik de “boomstamtechniek ” om op uw zij te draaien en wissel de rug- en zijligging regelmatig af. Als het nodig is, helpt de verpleging u hier de eerste keren bij. Wanneer het omdraaien op de zij of rug goed gaat, mag u dat ook zelf doen.

Vanaf 12 uur na de operatie

Vanaf 12 uur na afloop van de operatie mag u uit bed -tenzij de arts anders zegt-. Dat noemen we mobiliseren. Het kan zijn u wat last krijgt van duizeligheid, misselijkheid en pijn aan de wond. Dit is een bekend en normaal verschijnsel na de operatie. Daarom begeleidt een verpleegkundige u de eerste keer bij het mobiliseren. Wanneer u geen last meer heeft van deze klachten mag u zelf uit bed.

Houd er rekening mee dat u snel moe kunt zijn. Daarom kunt u het beste beginnen met veel korte wandelingen. Streef er naar om aan tafel te gaan zitten voor het eten en om naar het toilet te lopen. Als dat goed gaat, kunt u ieder uur een wandeling op de kamer of afdeling maken.

Op de afdeling mag u beginnen met fietsen op een hometrainer. Stel dan geen verzet of weerstand in. U mag zo vaak en zo lang fietsen als waar u prettig bij voelt maar bouw dit wel rustig op.

Het is de verwachting dat het mobiliseren in de dagen na de operatie net zo goed of beter gaat als voor de operatie. Ook het traplopen zal geen probleem zijn.

Corset

Het kan zijn dat u tijdens het mobiliseren een  corset  moet dragen. Of u een corset  nodig heeft en hoe lang u deze moet dragen, bepaalt de neurochirurg. Dit is onder meer afhankelijk van  uw situatie voor de operatie en de uitgebreidheid van de operatie. Als u een corset nodig heeft, dan hoort u dat in principe al voor de  operatie. In dat geval krijgt u het corset vóór het mobiliseren na de  operatie uitgereikt door een medewerker van de gipskamer of de verpleegkundige. Hij/zij bespreekt met u de gebruiksinstructies.

Fysiotherapie

In sommige gevallen gaat het mobiliseren naar inschatting van de verpleging niet zoals verwacht. In dat geval kan de verpleging -in overleg met de zaalarts- er voor kiezen om de fysiotherapeut in te schakelen. De fysiotherapeut komt dan bij u langs om te inventariseren waarom het mobiliseren niet zoals verwacht verloopt. Samen met u kijkt hij of zij dan hoe we hier iets aan kunnen doen. De fysiotherapeut kan bijvoorbeeld loophulpmiddelen (rollator, stok, looprek, etc.) introduceren en/of adviezen geven over verplaatsingen, uw houding en/of het mobiliseren.

Als het mobiliseren (nog) niet volgens plan verloopt vanwege duizeligheid of vanwege pijnklachten van de wond schakelen we geen fysiotherapeut in. We richten ons er dan eerst op om deze klachten weg te nemen.

Opbouw activiteiten tijdens de opname

Vanaf de eerste dag is het de bedoeling dat u uit bed komt en, indien mogelijk, wandelingen maakt naast uw gebruikelijke activiteiten (denk aan naar toilet gaan, douchen en een glas water pakken).

De eerste weken na de operatie is de rug pijnlijk en stijf. Dit is normaal en hoort bij de operatie en het genezingsproces. Het is niet nodig om in die periode lenigheid en kracht te trainen.

De rug is in principe belastbaar onder normale omstandigheden. We raden u aan om binnen uw eigen mogelijkheden de normale activiteiten weer op te pakken en te bewegen op geleide van de pijn.

Oefeningen en houdingsadviezen uitklapper, klik om te openen

Oefeningen in de eerste 12 uur

In de eerste 12 uur zijn er een aantal oefeningen die u al kunt doen op bed. Deze oefeningen zorgen ervoor dat de spieren in de benen niet inactief worden en dat de bloedcirculatie goed op gang blijft. Bij voorkeur herhaalt u deze oefeningen elk uur.

De enkelpomp

Ga op de rug liggen met uw benen gestrekt op het matras. Trek uw tenen en voorvoet naar u toe en duw ze daarna weer weg. Herhaal de oefening 20 keer.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Buiging knie

Ga plat op uw rug op bed liggen. Buig uw knie zo ver mogelijk terwijl uw voet over de matras glijdt. Houd 10 tellen vast en ga langzaam weer terug. Herhaal deze oefening 10 keer en wissel van been.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Strekken knie

Ga op het bed liggen met uw benen gestrekt op de matras. Leun tegen de hoofdsteun aan. Laat de armen naast u rusten. Trek de voorvoet naar u toe en duw uw knie in de matras waarbij u de voorzijde van uw bovenbeenspieren aanspant. Herhaal deze oefening 10 keer en voer deze serie daarna nog 2 keer uit.

Oefeningen na 12 uur

Na 12 uur na de operatie kunt u uw lichaam iets meer gaan belasten en kunt u wat meer oefeningen doen. Probeer deze oefeningen drie keer per dag te herhalen.

Rug

Ga op uw rug liggen met gebogen knieën en uw voeten plat op de matras. Beweeg vervolgens de bijeengehouden knieën en voeten afwisselend naar rechts en naar links, terwijl uw heupen meedraaien en uw schouders op de matras blijven liggen.Voer de oefening langzaam uit. Zorg ervoor dat u niet verder gaat dan u rug toelaat, het is niet de bedoeling dat u last krijgt door het doen van deze oefening. Herhaal 10x.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Tenenloop/hakkenloop

Ga op uw tenen staan. Blijf op uw tenen staan terwijl u passen op de plaats maakt. Zodra u moe begint te worden stopt u om even te rusten. Herhaal de oefening drie keer. Als het moeilijk is om uw evenwicht te bewaren, voer de oefening dan uit terwijl u steun neemt aan het voeteneind van het bed. Deze oefening kunt u ook doen op de hakken in plaats van op de tenen.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Houdingsadvies bij in en uit bed gaan

Leg in zijligging de gebogen knieën iets over de rand van het bed. Span de buikspieren aan. Houd de knieën en voeten tegen elkaar en buig de knieën tot ongeveer 90 graden. De voeten liggen over de rand van het bed.

Met hulp van uw armen drukt u zich op. Gelijktijdig met het omhoog gaan van de romp, laat u beide onderbenen langs het bed zakken.

Voer de bewegingen vloeiend uit. Zorg ervoor, dat u de nek niet draait en dat uw schouders en uw hoofd in één lijn blijven. Als u weer gaat liggen voert u de beweging in de omgekeerde volgorde uit.

Probeer het zitten op de rand van het bed uit te voeren met de voeten ondersteund. Verdeel het gewicht gelijk over twee billen. Steun niet teveel op de handen. Zit actief, met gestrekte romp en probeer de schouders ontspannen te houden.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Houdingsadvies bij het gaan staan

Zet beide voeten op de grond en schuif met uw  billen zoveel mogelijk naar de rand van het bed of de stoel. Eventueel  kunt u het sterkste been naar achteren plaatsen en het andere wat naar  voren. Zet de handen op uw knieën en breng de schouders naar voren. Buig  in de heupen en breng uw gewicht naar voren. Houd hierbij de rug recht  en ga staan. Bij een stoel met armleuningen, kunt u bij het gaan staan,  gebruik maken van de armleuningen. 

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Houdingsadvies bij het oppakken van voorwerpen

De voorwerpen mogen niet zwaarder dan 2 kilo zijn. Bepaal van tevoren, van een kleine afstand, goed waar het te pakken object zich bevindt. Ga zo dicht mogelijk bij het te pakken object staan. Houd uw hoofd recht.

Reik met beide handen tegelijkertijd en pak het object met beide handen beet. Breng beide armen tegelijkertijd zo dicht mogelijk bij de romp op borsthoogte. Houdt datgene wat u tilt dichtbij uw bovenlijf.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Het beloop na ontslag uitklapper, klik om te openen

De rit naar huis

Tijdens de rit naar huis moet u er rekening mee houden dat het beter is om niet langer dan 30 minuten achter elkaar te zitten. Zorg er dus voor dat als u langer dan 30 minuten moet rijden, dat u dan tussendoor een pauze inlast waarin u even een kleine wandeling maakt.

Fysiotherapie thuis?

Het is in eerste instantie de bedoeling dat u tot de policontrole op de polikliniek bij de neurochirurg zelfstandig aan de gang gaat met het opbouwen van uw activiteiten.

Na zes weken kan er pas echt gestart worden met oefeningen om uw rugspieren te versterken. In overleg met de neurochirurg kan er dan gekozen worden om fysiotherapie te gaan volgen in de eerste lijn. Indien daar geen behoefte of noodzaak voor is, kan er ook besloten worden om zelfstandig verder te gaan.

Mocht u behoefte hebben aan fysiotherapie dan kunt u zelf contact opnemen met een fysiotherapeut in de buurt.

Controleer, als u fysiotherapie wilt volgen, goed bij uw ziektekostenverzekering of u wel voor fysiotherapie verzekerd bent!!

Wanneer u naar de 1e lijn fysiotherapeut toegaat, betaalt u eerste 20 behandelingen zelf, tenzij uw aanvullende verzekering dit vergoed, check dit goed! U kunt via de huisarts een machtiging fysiotherapie aanvragen. Alleen wanneer de specialist verwacht dat u meer dan 20 behandelingen fysiotherapie nodig heeft, ontvangt u een machtiging van de specialist.

Opbouw conditie

Na de operatie kan uw conditie verminderd  zijn. Deze adviezen zijn een algemene richtlijn om zelfstandig uw  conditie op te bouwen.

  • Start met dagelijks wandelen. Een alternatief of extra is fietsen op een hometrainer. 
  • Uw beweegprogramma voert u uit naast uw dagelijkse handelingen (dus niet in plaats van uw dagelijkse handelingen).
  • Luister altijd naar uw lichaam en handel daarnaar.
  • Tijdens en na afloop van het wandelen kunt u  vermoeid raken, licht buiten adem zijn, licht spierpijn hebben of zich  warm en zweterig voelen. Dit is normaal. Binnen een half uur moeten deze  verschijnselen weer verdwenen zijn. Als dat niet zo is, dan doet u  wellicht te veel. Ga dan een stap terug in uw schema.
  • Als u vijf minuten wandelen nog niet haalt,  begint u dan met de duur die u wel haalt en bouw dan vervolgens op naar vijf minuten.
  • Als u begint met fietsen op een hometrainer: stel dan geen verzet of weerstand in op uw fiets. Kijk voor duur en frequentie in het opbouwschema hieronder. Dit schema is naast wandelen ook geschikt voor fietsen.
WeekDagDuur per
wandeling
Frequentie
per dag
Tempo
115
minuten
2-3xcomfor-
tabel

25-10
minuten
3-5x

310
minuten
4-5x

4 t/m 715-20
minuten
3-5x
21 t/m 420-30
minuten
3-4xLangzaam
opbouwen
naar een hoger
tempo

5 t/m 730-45
minuten
3x
3
45-60
minuten
2-3x
4
t/m
6

60-90
minuten
2-3x

Traploopinstructies

Met de volgende dingen moet u altijd rekening houden tijdens het traplopen:

  • Loop rustig de trap op en doe dit nooit overhaast
  • Loop met steun van de hand(en) aan de leuning(en) 
  • Zorg ervoor dat de voet telkens geheel op de trede staat

Trap op

  • Indien het ene been sterker is dan het andere been begin dan met uw sterkere been
  • Zet vervolgens uw minder sterke been naast uw sterkere been
  • Ga op deze manier trede voor trede omhoog

Door bij te stappen zorgt u ervoor dat het sterkere been het meeste kracht moet leveren waardoor het traplopen  makkelijker gaat. Dit kost iets meer tijd dan als u door stapt maar dit zorgt wel voor een betere veiligheid.

Trap af

Er zijn 2 manieren om de trap af te gaan. Dat  zijn vooruit  en achteruit lopen. Het voordeel van vooruit lopen is dat u  ziet waar u heen gaat, het voordeel van achteruit lopen is dat u niet  in de diepte hoeft te kijken. U kunt zelf uitkiezen wat uw voorkeur heeft.  

Bij beide manieren is het principe hetzelfde.

  • Zet in tegenstelling tot het trap op lopen nu uw minder sterke been als eerste naar beneden. 
  • Zet uw sterkere been naast uw minder sterke been
  • Ga op deze manier trede voor trede naar beneden

Mocht het u heel makkelijk afgaan dan kunt u  ervoor kiezen om door te stappen in plaats van bij te stappen. Probeer  dit dan eerst omhoog en daarna pas omlaag als omhoog goed gaat. Omlaag  is namelijk moeilijker dan omhoog.

Vervolg trap af

  • Zet in tegenstelling tot het trap op lopen nu uw minder sterke been als eerste naar beneden. 
  • Zet uw sterkere been naast uw minder sterke been
  • Ga op deze manier trede voor trede naar beneden

Mocht het u heel makkelijk afgaan dan kunt u  ervoor kiezen om door te stappen in plaats van bij te stappen. Probeer dit dan eerst omhoog en daarna pas omlaag als omhoog goed gaat. Omlaag is namelijk moeilijker dan omhoog.

video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Leefregels na de operatie uitklapper, klik om te openen

Na uw operatie moet u met een aantal dingen rekening houden. Uw nek is namelijk door de operatie kwetsbaar en heeft tijd nodig om te herstellen. Daarom gelden tijdens uw opname en in de periode tot 6 weken na uw opname een aantal leefregels. Als u deze regels volgt, verkleint u de kans op het opnieuw optreden van klachten of een langere duur van uw revalidatie.

Houding, bukken en tillen

  • U mag in de eerste zes weken niet op uw buik slapen. U mag wel op uw rug en zij slapen, maar let er dan op dat uw hoofd, nek en uw rug in een rechte lijn liggen. 
  • De hoofdsteun van uw bed mag niet verder dan tien graden omhoog worden gezet. Als u rechtop wilt zitten, adviseren wij u om in een stoel te gaan zitten. 
video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

  • Gebruik niet meer dan één hoofdkussen.
  • In de eerste zes weken mag u geen voorwerpen zwaarder dan 5 kg tillen. Denkt u bij het tillen aan de aangeleerde tilhoudingen. Na de eerste poliklinische controle bij de neurochirurg  kan het gewicht geleidelijk vergroot worden. Bedenk dat niet alleen tillen, maar ook duwen en trekken zorgen voor een belasting op de rug.
video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

  • Bukken mag u de eerste zes weken niet doen. Als u dus iets van de grond af wilt rapen gebruikt u dan een grijper of zak dan door de knieën.
video qr code

In deze folder bevindt zich extra informatie door middel van een video. Scan de bovenste QR-code met uw telefoon om deze video te bekijken. Of bekijk de video via:

Opbouwen van beweging

  • Zorg ervoor dat de tijd die u opzit  geleidelijk aan opbouwt. Wanneer u moe wordt van het zitten of pijn krijgt, is het tijd om van houding te veranderen. U kunt dan bijvoorbeeld gaan lopen of op bed gaan liggen. Zorg ervoor dat u nooit  langer dan 30 minuten achter elkaar zit. Kijk voor een voorbeeld van een opbouwschema op de pagina “Het beloop tijdens de opname”.
  • Wissel beweging en rust regelmatig af. Werk  toe naar het hervatten van uw gebruikelijke dagelijkse activiteiten in en rondom huis.

Huishoudelijke activiteiten

  • U kunt de huishoudelijke activiteiten, zoals stoffen en stofzuigen geleidelijk hervatten. Wij adviseren u om te  starten met weinig belastende werkzaamheden zoals stof afnemen of koken. Zorg daarbij voor een goede houding. Activiteiten waarbij u langdurig  in dezelfde houding staat  of beweegt zoals strijken of stofzuigen raden  we in de eerste weken af. Vermijd het langdurig in één houding staan.
  • Als u een hond heeft thuis dan mag u deze niet aangelijnd uitlaten. Het risico is dan namelijk dat deze aan de lijn gaat trekken.

Vervoer

  • U mag pas weer gaan fietsen in het verkeer na zes weken, tenzij anders geadviseerd door een arts. Indien mogelijk kan het handig zijn het  fietsen eerst te proberen in een verkeersarme omgeving en een regelmatige ondergrond. Bouw het fietsen rustig op. Zorg dat de fiets een juiste zadelhoogte heeft. Let tijdens het fietsen op een rechte rug en steun altijd met beide handen op het stuur.
  • Zelf autorijden mag weer na zes weken hervat worden, tenzij anders geadviseerd door een arts. Dit is juridisch bepaald: als u wel zelf rijdt en u krijgt een ongeluk dan bent u niet verzekerd. Start met korte afstanden. Meerijden in een auto is toegestaan, maar zorg bij een  langere rit dat u voldoende pauzes neemt om regelmatig van houding te kunnen wisselen: maak een stop na maximaal een halfuur zodat u kunt staan en lopen. Zorg voor een goede zithouding.
  • Vermijd in de eerste zes weken het openbaar vervoer.

Werk, sport en hobby's

  • Over het moment van werkhervatting spreekt u met de neurochirurg tijdens de poliklinische controle die ongeveer zes weken na de operatie plaatsvindt.
  • Sport en eventueel belastende hobby's kunt u na de eerste poliklinische controle, in overleg met de arts hervatten. Zorg dat u weer goed op kracht en in conditie bent voordat u volledig uw sport hervat. Over het algemeen  geldt dat we activiteiten zoals parachutespringen of kickboxing afraden.
  • U mag in de eerste zes weken niet gemasseerd, gemobiliseerd of gemanipuleerd (gekraakt) worden in het geopereerde gebied.

Seksuele gemeenschap

  • Hoeft niet gemeden te worden. Het is echter wel mogelijk, dat bepaalde houdingen de eerste tijd na de operatie bezwaarlijk zijn voor de rug. Als u pijnklachten ervaart, wissel dan van houding.

Contact uitklapper, klik om te openen

Als u een afspraak wilt maken op de polikliniek, hebt u een verwijzing nodig van de huisarts of specialist. Een neuroloog beoordeelt deze.

Polikliniek Algemene neurologie

Telefoonnummer: 088 75 57983 Email adres: polian@umcutrecht.nl Geopend maandag t/m vrijdag van 8.00 - 17.00 uur.

Meer weten uitklapper, klik om te openen

Voor uitgebreide informatie kunt u de patiëntfolder doornemen.

Lees meer in de patiëntfolder

Praktische informatie over een afspraak kunt u onder ‘Agenda’ in het patiëntportaal Mijn UMC Utrecht vinden.

Naar Mijn UMC Utrecht

Bedankt voor uw reactie!

Heeft deze informatie u geholpen?

Graag horen we van u waarom niet, zodat we onze website kunnen verbeteren.

Werken bij het UMC Utrecht

Contact

Afspraken

Praktisch

umcutrecht.nl maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Wij plaatsen zelf ook cookies om onze site te verbeteren.

Lees meer over het cookiebeleid

Akkoord Nee, liever niet